“Ekran üzerinden olur mu gerçekten?” Online psikolojik danışmanlık hakkında en sık duyduğum soru bu. Altında genellikle bir şüphe yatar: İnsanın en mahrem duygularını bir ekranın karşısında, kamera ve mikrofon aracılığıyla anlatması mümkün müdür? Yakınlık, aynı odayı paylaşmadan kurulabilir mi?
Araştırmalar ne söylüyor?
Son yıllarda yapılan pek çok araştırma, görüntülü görüşmeyle yürütülen psikolojik desteğin birçok konuda yüz yüze görüşmelere yakın sonuçlar verdiğini gösteriyor. Danışan ve danışman arasındaki ilişkinin gücü de, yani bu alanda başarının en güçlü göstergelerinden biri, online görüşmelerde de kurulabiliyor.
Bu, online ile yüz yüze görüşmenin tamamen aynı olduğu anlamına gelmez. Ama ekranın bir engel değil, farklı bir oda olduğunu gösterir.
Kendi alanınızda olmak
Online görüşmenin en çok konuşulmayan avantajlarından biri, kendi alanınızda olmanızdır. Bazı insanlar için bir danışmanın odasına girmek başlı başına kaygı vericidir: yabancı bir mekân, bekleme salonu, yol. Kendi odasında, kendi koltuğunda oturan biri bazen çok daha kolay açılabilir.
Bir de süreklilik var. Taşınma, iş seyahati ya da yoğun bir dönem, yüz yüze görüşmelerde süreci kesintiye uğratabilir. Online görüşmelerde ise nerede olursanız olun aynı saat, aynı ilişki devam eder.
Zorlukları da konuşmak gerek
Online görüşmenin kendine özgü zorlukları da var. En önemlisi mahremiyettir. Evde bir eş, çocuklar ya da ev arkadaşları varken gerçekten rahat konuşabilmek her zaman kolay değildir. Bildirim sesleri, dikkat dağıtan ekranlar, bağlantı kopmaları da süreci etkileyebilir.
Bu zorlukların çoğu küçük düzenlemelerle aşılabilir: kimsenin sizi duymayacağı bir oda, bir kulaklık, sessize alınmış bir telefon. Bazı insanlar evde mahremiyet bulamadığında görüşmeyi park etmiş bir arabadan ya da sessiz bir parktan yapar. Önemli olan, bu 50 dakikanın sizin için korunmuş bir alan olmasıdır.
Döngüler ekranda da belirir
Süre Sınırlı Dinamik yaklaşımın bakışıyla ilginç bir şey daha var: İlişki döngülerimiz ekran başında da kendini gösterir. Kamerayı kapalı tutmak isteyen biri, belki görülmekten çekiniyordur. Her seansa birkaç dakika geç bağlanan biri, belki başlamaktan kaçınıyordur. Seans biter bitmez hemen ekrandan ayrılan biri, belki vedalaşmayı zorlaştıran bir şey taşıyordur.
Bunlar teknik ayrıntılar değil, birlikte merak edilebilecek ipuçlarıdır. Ekran, ilişkiyi ortadan kaldırmaz; sadece ilişkinin farklı biçimlerde görünmesine yol açar.
Seanstan önce ve sonra
Yüz yüze görüşmelerde yolculuk, seansa hazırlanmak ve seanstan çıkıp sindirmek için doğal bir geçiş alanı sağlar. Online görüşmelerde bu geçiş kendiliğinden olmaz. Bir toplantıdan çıkıp hemen seansa bağlanmak ya da seans biter bitmez işe dönmek, deneyimin derinleşmesini zorlaştırabilir.
Bunun için küçük ritüeller işe yarar: Seanstan birkaç dakika önce sessizce oturmak. Seanstan sonra kısa bir yürüyüş, bir çay, birkaç dakikalık sessizlik. Bu küçük geçişler, ekrandaki 50 dakikayı gündelik hayattan ayırır ve ona hak ettiği yeri verir.
Online görüşme kimler için uygun değil?
Online görüşme herkes için ve her durumda en uygun seçenek değildir. Akut bir kriz, yoğun intihar düşünceleri ya da yakından ve yüz yüze takip gerektiren durumlarda, önce yüz yüze destek ve gerektiğinde psikiyatrik değerlendirme önceliklidir. Evde güvende hissetmediğiniz ya da konuşurken dinlenme riskiniz olan durumlarda da farklı bir çözüm düşünmek gerekir. İlk görüşmede bu konuları birlikte değerlendiririz.
Ekranın öte yanında bir insan
Belki de en önemlisi şudur: Ekranın öte yanında sizi dinleyen, merak eden ve sizinle birlikte düşünen bir insan vardır. Yakınlığı belirleyen şey aradaki mesafe değil, kurulan ilişkinin niteliğidir. Ve bazen en derin karşılaşmalar, hiç beklemediğimiz yerlerde gerçekleşir.